NPV (Net Present Value) คือ มูลค่าปัจจุบันสุทธิ ที่คาดว่าจะได้รับจากการลงทุนในโครงการนั้นๆ โดยเป็นผลรวมของทั้งโครงการนั้นในอนาคตแล้วคิดมาเป็นเงินในปัจจุบัน
สาเหตุที่ต้องนำเอาผลรวมเงินในอนาคตมาคิดเป็นมูลค่าปัจจุบันก็เพราะว่ามันมีเรื่องของมูลค่าของเงินตามเวลา (Time Value of Money) เข้ามาเกี่ยวข้อง
เงินในปัจจุบันจะมีมูลค่ามากกว่าเงินในอนาคตเสมอ เช่น เทียบเงินในวันนี้ 100 บาท กับเงิน 100 บาทในอีก 10 ปีข้างหน้า เงินในวันนี้ 100 บาทจะมีค่ามากกว่าเสมอ
เพราะหากเราได้เงิน 100 บาทในวันนี้ เราสามารถนำมันไปลงทุนหาเงินเพิ่มเติมได้ นอกจากนั้นมูลค่าของเงินในอนาคตยังลดลงจากเงินเฟ้อด้วย
เมื่อเราคำนวณค่า NPV แล้วได้ผลลัพธ์ออกมาเป็นบวก แสดงว่าผลตอบแทนที่ได้จากโครงการนี้มากกว่าเงินลงทุน
หากคำนวณแล้วได้ค่า NPV เป็นลบ แสดงว่าผลตอบแทนที่ได้จากโครงการนี้น้อยกว่าเงินที่ลงทุนไป
สูตรคำนวณ NPV
สูตรหา NPV มีดังนี้
โดย
CF₀ = เงินลงทุนเริ่มต้น (ต้นปีที่ 1)
CF₁ = กระแสเงินสดสุทธิ สิ้นปีที่ 1
CF₂ = กระแสเงินสดสุทธิ สิ้นปีที่ 2
คิดตามจำนวนปีไปเรื่อยๆ
r = อัตราคิดลด (Discount rate), ดอกเบี้ยเงินกู้หรือต้นทุนทางการเงิน
ตัวอย่างการคำนวณ NPV
เราจะทำการเปิดร้านตัดผม แล้วเราอยากรู้ว่าเปิดไป 3 ปี NPV จะเป็นเท่าไหร่ (จริงๆ จะคิดมากกว่า 3 ปีก็ได้)
สมมุติว่าลงทุนเปิดร้าน ค่าอุปกรณ์ต่างๆ รวมแล้ว 500,000 บาท
ปีแรกมีคนเข้าวันละ 5 คน
เดือนนึงเราทำงานประมาณ 24 วัน เราจะมีลูกค้า 5 x 24 = 120 คน
ปีละ 120 x 12 = 1440 คน
สมมุติว่ารายได้หัวละ 150 บาท
เราจะมีกระแสเงินสดสุทธิปีแรก 1440 x 150 = 216,000 บาท (สมมุติว่านี่คือกระแสเงินสดสุทธิไปเลย จริงๆ ต้องหักลบค่าใช้จ่ายต่างๆ ด้วย เช่น แชมพู กรรไกร ค่าไฟ ค่าน้ำ ฯลฯ)
ปีที่ 2 คนน่าจะรู้จักมากขึ้น กระแสเงินสดสุทธิต่อปีอาจจะกลายเป็น 300,000 บาท และปีที่ 3 อาจจะเป็น 320,000 บาท
เราคาดหวังว่าเราอยากได้ผลตอบแทนต่อปี 10% เราจึงนำค่าต่างๆ ไปใส่ในสูตรคำนวณ NPV แล้วได้ดังนี้
NPV = -500,000 + 216,000/(1+10%) + 300,000/(1+10%)^2 + 320,000/(1+10%)^3
NPV = -500,000 + 216,000/(1.1) + 300,000/(1.21) + 320,000/(1.331)
NPV = 184,718.25
จากตัวอย่างนี้ จะเห็นว่า NPV หรือมูลค่าปัจจุบันสุทธิเป็นบวก ดังนั้นจึงเหมาะสมที่จะลงทุน
อย่างไรก็ตาม อย่าลืมว่าทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นอยู่กับว่าเราประเมินรายได้และค่าใช้จ่ายในอนาคตได้ละเอียดขนาดไหน ยิ่งเราคิดได้ละเอียดมาก ค่า NPV ที่คำนวณได้ยิ่งใกล้เคียงความเป็นจริง ยิ่งเราพลาดลืมประเมินเรื่องอะไรไป ค่า NPV ยิ่งผิดพลาด เพราะมันคือการประเมินอนาคต
หมายเหตุ ตัว r นั้นเราสามารถแทนที่ด้วยหลายๆ อย่างเช่นดอกเบี้ยเงินกู้ เพื่อดูว่าถ้าเราไปกู้เงินมาลงทุนแล้วมูลค่าปัจจุบันสุทธิจะติดลบหรือไม่ หรือเราอาจจะแทนที่ด้วยผลตอบแทนที่เราคาดหวังก็ได้ เช่นถ้าเราคาดหวังว่าจะได้ผลตอบแทนคาดหวังที่ 10% , 15% แล้ว NPV เราจะมากกว่า 0 รึเปล่า เพื่อดูว่า เออ เมื่อเทียบกับที่เราอยากได้แล้ว มันคุ้มเหนื่อยที่จะทำมั้ย เป็นต้น
NPV บอกอะไร
ค่า NPV บอกเราว่าโครงการนั้นน่าลงทุนหรือไม่ เมื่อเทียบกระแสเงินสดสุทธิที่จะได้รับในอนาคตกับผลตอบแทนที่คาดหวัง
หากคำนวณค่า มูลค่าปัจจุบันสุทธิได้เป็นบวก แปลว่าโครงการนั้นน่าลงทุน
หากคำนวณค่า มูลค่าปัจจุบันสุทธิได้เป็นลบ แปลว่าโครงการนั้นไม่น่าลงทุน เมื่อเทียบกับผลตอบแทนที่คาดหวัง
เพราะอย่าลืมว่าหากเราลดผลตอบแทนที่คาดหวัง (r) ในสมการ ค่า NPV จะมากขึ้น คุ้มที่จะทำโครงการง่ายขึ้น
NPV กับ IRR ขัดแย้งกัน
โดยปกติแล้วผลลัพธ์ที่คำนวณได้จาก NPV กับ IRR จะสอดคล้องกัน แต่ในบางครั้งก็เป็นไปได้ที่ NPV กับ IRR ขัดแย้งกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อ Free cash flow ของโครงการปีแรกๆ กับปีท้ายๆ ต่างกันมาก
ในกรณีที่ NPV กับ IRR ขัดแย้งกันแบบนี้ ให้ใช้ NPV เป็นหลัก เพราะค่า NPV เป็นค่าที่เราคิดกระแสเงินสดรับสุทธิในแต่ละปีแล้ว จึงมีความแม่นยำมากกว่า
