Common Size Analysis คืออะไร พร้อมตัวอย่าง

Common Size Analysis (การวิเคราะห์งบตามแนวดิ่ง) คือ การแปลงตัวเลขรายการต่างๆ ในงบการเงิน ให้อยู่ในรูปร้อยละ โดยการเทียบกับรายการที่เป็นฐานการคำนวณ เพื่อหาสัดส่วนและความสัมพันธ์ในรายการต่างๆ

วิธีคิด Common Size Analysis

หลักคิดของการวิเคราะห์งบการเงินตามแนวดิ่งก็คือว่า เราอยากเห็นภาพให้ชัดเจนขึ้นว่ารายการต่างๆ คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับฐานตัวเลขที่สำคัญ เช่น ต้นทุนขายคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับรายได้รวม, ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร (SG&A) คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของรายได้รวม, กำไรสุทธิคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของรายได้รวม, สินทรัพย์หมุนเวียนคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของสินทรัพย์รวม เป็นต้น เพื่อดูว่ามีรายการใดที่มีค่าสูงหรือต่ำผิดปกติหรือไม่

นอกจากนั้นเมื่อเราได้ตัวเลขต่างๆ ตามแนวดิ่งนี้แล้ว หากเราทำเพิ่มเติมไปต่อเนื่องหลายๆ งวดงบการเงิน เช่น ทำหลายๆ ปีหรือหลายๆ ไตรมาส เราจะได้สิ่งที่เรียกว่า Trend Anaylsis (การวิเคราะห์ตามแนวนอน) อีกด้วย ซึ่งเป็นการดูแนวโน้มว่าสัดส่วนของรายการในงบการเงินที่เราสนใจ เพิ่มขึ้นหรือลดลงเมื่อเวลาผ่านไปแต่ละไตรมาสหรือแต่ละปี

ตัวอย่างการวิเคราะห์ Common Size Analysis

ในที่นี้จะขอยกตัวอย่างจากสถานการณ์จริง จากงบการเงินของหุ้น XO

การวิเคราะห์งบแนวดิ่งสามารถทำได้โดยการเทียบอัตราส่วนต่างๆ ในงบดุลและงบกำไรขาดทุนดังนี้

Common Size Analysis ในงบดุล

หลังจาก download และเปิดไฟล์งบการเงิน ให้เราไปที่หน้างบดุล

หลังจากนั้นเริ่มทำการหาอัตราส่วนต่างๆ ได้เลย เช่น เราอยากทราบว่าเงินสดคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ ของสินทรัพย์หมุนเวียน

เราก็ไปที่ช่องว่างด้านข้างของเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด แล้วใส่สูตร

หรืออาจจะคิดเงินสด เทียบกับสินทรัพย์ทั้งหมดก็ได้

เราสามารถทำแบบเดียวกันนี้ได้กับทุกรายการในงบดุล หากเราอยากทราบว่ารายการไหนคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ ของสินทรัพย์เราก็สามารถใส่สูตรแล้วหาได้เลย

เช่น เราอาจอยากทราบว่าสินค้าคงเหลือคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของสินทรัพย์รวม เราก็เอาตัวเลขในรูป 174,432 หารด้วย 1,854,607 จะได้เท่ากับ 0.094 x 100% = 9.4%

การทำแบบนี้ทำให้เราเห็นภาพว่า ในรายการที่เราสนใจคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับอีกรายการหนึ่ง บริษัทมีสินทรัพย์อะไรเป็นสัดส่วนที่เยอะหรือน้อย ในแต่ละรายการ

Common Size Analysis ในงบกําไรขาดทุน

อีกหนึ่งในการวิเคราะห์งบแนวดิ่งที่ต้องทำคือการวิเคราะห์งบกำไรขาดทุน ดังนี้

จากในรูปเราหาว่า รายได้จากการขายสินค้าคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ ของรายได้รวม , กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของรายได้รวม

ในส่วนค่าใช้จ่าย เราก็คิดว่าต้นทุนขายคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายทั้งหมด(สีฟ้าในรูปคือแยกเป็นกลุ่มให้เห็นง่ายๆ) , ค่าใช้จ่ายในการบริหารคิดเป็นต้นทุนกี่เปอร์เซ็นต์ เป็นต้น

นอกจากนั้นเรายังสามารถหา อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (34.72% ในรูป)  อัตรากำไรสุทธิ (34.25% ในรูป) ได้ด้วยเช่นกัน

ข้อควรระวัง คือ เวลาคิดอย่าลืมว่าเราคิดเทียบกับอะไร เช่น เราบอกว่าต้นทุนขายคิดเป็น 78.62% เราต้องไม่ลืมว่าตัวเลขที่เราได้มานี้คือเทียบกับค่าใช้จ่ายทั้งหมด ไม่ใช่เทียบกับรายได้ หรือกำไร

เวลาคุยกับคนอื่นให้ระบุให้ชัดเจนเพื่อไม่ให้เกิดความสับสน

ประโยชน์ของ Common Size Analysis

ประโยชน์สำคัญของ Common Size Analysis หรือการวิเคราะห์ในแนวดิ่งก็คือ มันช่วยให้เรารู้ว่ารายได้และต้นทุนต่างๆ คิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่จากรายได้และต้นทุนทั้งหมด

ทำให้เราเข้าใจโครงสร้างรายได้ โครงสร้างต้นทุน ของกิจการที่เรากำลังศึกษา เมื่อเราวิเคราะห์บ่อยขึ้น เราจะเห็นว่าบริษัทไหนมีความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน(เพราะอัตราส่วนต้นทุนน้อยกว่า) บริษัทไหนมีความสามารถในการทำกำไรมากกว่า บริษัทไหนมีสิทธิพิเศษทางภาษี ฯลฯ

เมื่อเราเห็นและฝึกวิเคราะห์บ่อยๆ เราจะทราบได้ว่าบริษัทไหนเราควรลงทุน บริษัทไหนควรหลีกเลี่ยง หรือแม้กระทั่งบริษัทไหนกำลังประสบปัญหาชั่วคราวและเหมาะกับการเข้าไปลงทุน