Free Float คือ ผู้ถือหุ้นรายย่อยที่ไม่ใช่ผู้มีส่วนร่วมในการบริหารงาน (Strategic Shareholders)
โดย ผู้ที่มีส่วนร่วมในการบริหารงาน (Strategic Shareholders) คือ
- กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้ดำรงตำแหน่งระดับบริหาร 4 รายแรกนับต่อจากผู้จัดการลงมา
- ผู้ถือหุ้นที่ถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ 5 ของทุนชำระแล้ว
- ผู้มีอำนาจควบคุม หรือผู้ที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดนโยบายการจัดการของบริษัท
หรือกล่าวง่ายๆ ได้ว่า Free Float ก็คือจำนวนหุ้นที่เค้าให้พวกผู้ถือหุ้นรายย่อยอย่างพวกเราซื้อขายกันนี่แหละ
Free Float เป็นอัตราส่วนที่จะบอกว่าหุ้นตัวนั้นมีสภาพคล่องในการซื้อขายมากน้อยขนาดไหน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ถือหุ้น และผู้ลงทุนที่จะซื้อขายหุ้นได้อย่างคล่องตัว ซึ่งสุดท้ายแล้วจะนำมาซึ่งความน่าสนใจในการลงทุนในกิจการหรือบริษัทนั้น
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า บริษัทจดทะเบียนต้องมีจำนวนผู้ถือหุ้นรายย่อยไม่น้อยกว่า 150 ราย และถือหุ้นรวมกันไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 ของทุนชำระแล้วของบริษัท หากบริษัทจดทะเบียนมี Free Float ไม่ถึงเกณฑ์จะต้องเสียค่าธรรมเนียมด้วย
นอกจากนั้นยังมีเกณฑ์สำหรับหุ้นที่จะเข้าไปอยู่ในดัชนี้ SET50 ได้ จะต้องมี Free Float อย่างน้อย 20% ของทุนจดทะเบียนชำระแล้ว
Free Float ควรเท่าไหร่ สำคัญยังไง
Free Float นั้นไม่มีเกณฑ์ที่แน่นอน แต่ส่วนตัวผู้เขียนมีความเห็นว่ามากกว่า 30% ขึ้นไปก็ถือว่าใช้ได้
Free Float นั้นมีความสำคัญกับการเลือกหุ้นเพราะว่าดังนี้
ยิ่ง Free Float มากแปลว่าผู้ถือหุ้นรายย่อยมาก ทำให้ซื้อขายหุ้นได้ง่าย ราคาหุ้นสะท้อนความเป็นจริงง่าย ราคาหุ้นเป็นไปตามกลไกตลาด
แต่หาก Free Float น้อย แปลว่าหุ้นส่วนใหญ่อยู่ในมือของรายใหญ่เยอะ อยู่ในมือของรายย่อยน้อย ราคาหุ้นจะถูกควบคุมโดยรายใหญ่ หรือเรียกว่าถูก corner หุ้นง่าย ปั่นหุ้นง่าย
อย่างไรก็ตาม การที่ Free Float มากจนเกินไปจะทำให้เกิดข้อสงสัยได้เช่นกันว่า ทำไมผู้บริหารถือหุ้นของบริษัทตัวเองน้อย และจะมีแรงจูงใจในการทำงานหรือไม่
เพราะหากผู้บริหารถือหุ้นเยอะ การขึ้นลงของราคาหุ้น จะมีผลกระทบต่อความมั่งคั่งหรือ Wealth ของผู้บริหารโดยตรง ทำให้ผู้บริหารต้องตั้งใจทำงาน เพื่อให้ผลประกอบการของบริษัทดี อันจะส่งผลให้ราคาหุ้นขึ้นในที่สุด
อนึ่ง อย่าลืมดูว่าผู้บริหารถือหุ้นเยอะแล้ว เค้ามีทรัพย์สินอย่างอื่นที่เยอะกว่า จนทำให้เงินจากการถือหุ้นของเค้าเป็นสัดส่วนที่น้อยไปเลยรึเปล่า เพราะบางบริษัทผู้บริหารถือหุ้น 20% ก็จริง แต่คิดเป็นเงินแล้ว ก็ยังน้อยกว่าเงินในกระเป๋าของเค้ามากๆ ทำให้ผู้บริหารไม่สนใจที่จะดูแลกิจการอยู่ดี
Free Float เพิ่มหรือลดเกิดจากอะไร
บริษัทสามารถที่จะมี Free Float เพิ่มขึ้นหรือลดลงได้จากกรณีดังต่อไปนี้
Free Float เพิ่มขึ้นเมื่อ
- บริษัทมีการออกหุ้นเพิ่มทุนผ่านช่องทางต่างๆ เช่น Rights Offering, Preferential Offering, Public Offering
- ผู้ถือหุ้นกลุ่ม Strategic shareholders ขายหุ้น
Free Float ลดลงเมื่อ
- บริษัทซื้อหุ้นคืน
- ผู้ถือหุ้นกลุ่ม Strategic shareholders ซื้อหุ้นเพิ่ม
Free Float ดูตรงไหน
เราสามารถดู Free Float ได้โดยไปที่ set.or.th
- ใส่ชื่อหุ้นที่ต้องการ
- กดไปที่ผู้ถือหุ้น 10 รายแรก
- ดูจำนวนและเปอร์เซ็นต์การถือหุ้นได้ที่ด้านล่างขวา
Free Float จะมีการ update ในวันที่ปิดสมุดบัญชี เฉลี่ยปีละ 1-2 ครั้ง โดยตลาดหลักทรัพย์จะพิจารณาจากรายงานของบริษัทที่จัดทำรายชื่อผู้ถือหุ้นที่ปรากฏ ณ วันกำหนดรายชื่อผู้ถือหุ้น (Record Date : RD) หรือ วันปิดสมุดทะเบียนเพื่อเพื่อรวบรวมรายชื่อผู้ถือหุ้น (Book Closing Date : BC)
