อัตราส่วนทางการเงิน คืออะไร มีอะไรบ้าง

อัตราส่วนทางการเงิน คืออะไร มีอะไรบ้าง

by

อัตราส่วนทางการเงิน (Financial ratio) คือการนำตัวเลขต่างๆ ในงบการเงิน มาทำเป็นอัตราส่วน เพื่อใช้ในการวิเคราะห์บริษัท โดยอัตราส่วนทางการเงินนี้ สามารถใช้เทียบกับผลการดำเนินงานในอดีตของบริษัทเอง หรือใช้เทียบกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน เพื่อประเมินความเสี่ยงและโอกาสรวมถึงแนวโน้มต่างๆ ของบริษัท

อัตราส่วนทางการเงินสามารถแบ่งออกได้หลักๆ 4 ประเภท ดังนี้

Table of Contents

อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratio)

อัตราส่วนทุนหมุนเวียน (Current ratio)

คือ อัตราส่วนที่ใช้บอกว่าบริษัทมีความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้นดีขนาดไหน โดยทั่วไปแล้วควรมีค่ามากกว่า 1

สูตร คือ Current Ratio = สินทรัพย์หมุนเวียน (Current Assets) / หนี้สินหมุนเวียน (Current Liabilities)

อัตราส่วนทุนหมุนเวียนเร็ว (Quick ratio)

เป็นอัตราส่วนที่ใช้บอกความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้น ยิ่งค่านี้มีค่ามาก ยิ่งแปลว่าสามารถชำระหนี้ระยะสั้นได้โดยง่าย โดยทั่วไปค่านี้ควรมีค่ามากกว่า 1

สูตร คือ Quick Ratio = (สินทรัพย์หมุนเวียน – สินค้าคงเหลือ) / หนี้สินหมุนเวียน

อัตราส่วนเงินสด (Cash ratio)

คือ อัตราส่วนที่ใช้สำหรับวิเคราะห์สภาพคล่องทางการเงินของบริษัท โดยจะเทียบระหว่าง เงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสด กับ หนี้สินหมุนเวียน

สูตร คือ อัตราส่วนเงินสด = เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด / หนี้สินหมุนเวียน

อัตราหมุนเวียนของลูกหนี้ (Receivable turnover)

คือ อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า หรือ อัตราการหมุนเวียนของลูกหนี้ เป็นอัตราส่วนทางการเงินระหว่าง ยอดขายเชื่อกับลูกหนี้เฉลี่ย บ่งบอกถึงประสิทธิภาพในการบริหารสิ้นเชื่อที่ขายให้กับลูกค้า และการจัดการหนี้ระยะสั้นของบริษัท

สูตรคือ อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า = ยอดขายเชื่อ / (ลูกหนี้ต้นงวด + ลูกหนี้ปลายงวด)/2

ระยะเวลาเก็บหนี้ (Collection period)

คือ ระยะเวลาถัวเฉลี่ยในการเรียกเก็บหนี้ บ่งบอกถึงคุณภาพลูกหนี้ว่าเราสามารถเรียกเก็บเงินได้เร็วขนาดไหน ค่านี้ยิ่งน้อยยิ่งดี

สูตร คือ ระยะเวลาถัวเฉลี่ยในการเรียกเก็บหนี้ (Avg. Collection Period) วัน = 365 วัน /อัตราหมุนเวียนของลูกหนี้

อัตราหมุนเวียนของสินค้าคงเหลือ (Inventory turnover)

คือ อัตราหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ คืออัตราส่วนที่ใช้สำหรับวัดความสามารถในการขายสินค้าคงเหลือโดยวัดว่าสินค้าคงเหลือเปลี่ยนไปเท่าไหร่ในช่วงเวลาที่กำหนด

สูตร คือ อัตราหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ = ต้นทุนขาย / (สินค้าคงเหลือต้นงวด + สินค้าคงเหลือปลายงวด)/2

ระยะเวลาขายสินค้า (Holding period)

คือ ระยะเวลาที่ใช้ในการขายสินค้าของบริษัท ค่านี้ยิ่งน้อยยิ่งดี

สูตร คือ ระยะเวลาในการขายสินค้า(วัน) = 365 /อัตราหมุนเวียนของสินค้า (Inventory Turnover)

อัตราส่วนประสิทธิภาพในการใช้สินทรัพย์ (Efficiency Ratio)

อัตราหมุนเวียนของสินทรัพย์รวม (Total asset turnover)

Total Asset Turnover หรือ อัตราการหมุนเวียนของสินทรัพย์รวม คือ อัตราส่วนทางการเงินระหว่างยอดขายหารด้วยสินทรัพย์รวม ซึ่งสามารถบอกได้ว่าบริษัทมีความสามารถแค่ไหนในการใช้สินทรัพย์ที่มีเพื่อก่อให้เกิดยอดขาย

สูตร คือ Total Asset Turnover = ยอดขาย / สินทรัพย์รวมเฉลี่ย

โดย สินทรัพย์รวมเฉลี่ย = (สินทรัพย์รวมต้นงวด + สินทรัพย์รวมปลายงวด) ÷ 2

อัตราหมุนเวียนของสินทรัพย์ถาวร (Net fixed asset turnover)

คือ อัตราส่วนทางการเงินที่เป็นการเปรียบเทียบระหว่างยอดขายและ สินทรัพย์ถาวรเฉลี่ย ใช้เพื่อดูว่ากิจการสามารถใช้ประโยชน์จากสินทรัพย์ถาวรได้เก่งขนาดไหน โดยควรเทียบกับบริษัทที่อยู่ในอุตสาหกรรมเดียวกัน

สูตร คือ Fixed Asset Turnover = ยอดขาย / สินทรัพย์ถาวรเฉลี่ย

โดย สินทรัพย์ถาวรเฉลี่ย = (สินทรัพย์ถาวรต้นงวด + สินทรัพย์ถาวรปลายงวด) ÷ 2

อัตราส่วนความสามารถในการทำกำไร (Profitability Ratio)

อัตรากำไรขั้นต้น (Gross profit margin)

อัตรากำไรขั้นต้น คือ สัดส่วนระหว่างกำไรขั้นต้นกับยอดขายของบริษัท

สูตร คือ Gross profit margin = Gross profit / Sales

อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (Operating profit margin)

อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (Operating Margin) เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพในการจัดการค่าใช้จ่ายและประสิทธิภาพในการทำกำไรจากการดำเนินงาน

สูตร คือ อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (%) = กำไรจากการดำเนินงาน / รายได้ x 100

อัตรากำไรสุทธิ (Net profit margin)

Net Profit Margin คือ อัตรากำไรสุทธิ เป็นอัตราส่วนระหว่างกำไรสุทธิ (Net Profit) และยอดขาย (Sales) ของบริษัท

สูตร คือ Net Profit Margin = กำไรสุทธิ / ยอดขาย x 100

อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมด (Return On Assets : ROA)

Return on Asset (ROA) คือ อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ โดยเป็นสัดส่วนระหว่าง กำไรสุทธิ (Net Profit) เทียบกับสินทรัพย์รวม (Total asset) บ่งบอกถึงความสามารถในการใช้สินทรัพย์ของบริษัทในการทำกำไร

สูตร คือ ROA = กำไรสุทธิ (Net profit) / สินทรัพย์รวม (Total asset) x 100%

อัตราผลตอบแทนจากส่วนของผู้ถือหุ้น (Return On Equity : ROE)

ROE (Return On Equity) คือ อัตราผลตอบแทนส่วนของผู้ถือหุ้น มีหน่วยเป็น % เป็นหนึ่งในอัตราส่วนที่ใช้บอกว่าบริษัทนั้นสามารถสร้างผลตอบแทนจากส่วนของเจ้าของได้มากขนาดไหน

สูตร คือ ROE = กำไรสุทธิ / ส่วนของเจ้าของ

(คูณ 100 เพื่อทำเป็น %)

อัตราส่วนความสามารถในการชำระหนี้ (Leverage Ratio)

อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Debt to Equity ratio)

คือ อัตราส่วนหนี้สินทั้งหมดต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เป็นการเทียบอัตราส่วนระหว่างหนี้สินกับส่วนของทุน ทำให้นักลงทุนตระหนักถึงภาระของบริษัทที่เราสนใจว่ามีภาระมากน้อยขนาดไหน

สูตร คือ D/E Ratio = หนี้สินทั้งหมด / ส่วนของผู้ถือหุ้นทั้งหมด

อัตราส่วนความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย (Interest coverage ratio)

คือ อัตราส่วนความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย เป็นอัตราส่วนทางการเงินที่วัดระหว่างกำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษีกับดอกเบี้ยจ่าย ซึ่งเป็นอัตราส่วนที่บ่งบอกถึงความสามารถในการชำระดอกเบี้ยเงินกู้ของกิจการ

สูตร คือ อัตราส่วนความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย = กำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี / ดอกเบี้ยจ่าย (มีหน่วยเป็น เท่า)

อัตราการจ่ายเงินปันผล (Dividend Payout)

คือ อัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล มีหน่วยเป็น %

สูตร คือ อัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล = ปันผลต่อหุ้น / ราคาต่อหุ้น